Χαρτονόμισμα Echoes of Cyprus

Σαν ένα χρονικό αποτύπωμα, το χαρτονόμισμα αυτό αφηγείται την πορεία της Κύπρου μέσα από μνημεία που στέκουν ως φάροι του παρελθόντος.

Η μακρά πορεία του ανθρώπου στο νησί, από τις πρώτες εγκαταστάσεις έως την ακμή των πόλεων-κρατών, αποτυπώνεται κυρίως σε χώρους που μαρτυρούν τη θρησκευτική και πολιτισμική του εξέλιξη. Αρχίζοντας από την προϊστορική περίοδο ο αρχαιολογικός χώρος της Χοιροκοιτίας, χτισμένος σε έναν λόφο κοντά στην Νότια ακτογραμμή, αποκαλύπτει τα κυκλικά κατάλοιπα μιας από τις αρχαιότερες οργανωμένες κοινότητες, κατοικημένης ήδη από τη Νεολιθική εποχή. Αργότερα, με την εδραίωση της λατρείας των Ολύμπιων Θεών εντυπωσιακά μνημεία όπως το ιερό του Απόλλωνα Υλάτη, Θεού του Δάσους και προστάτη της πόλης του Κουρίου και το μεγαλεπήβολο πιθάρι από τον ναό της Αφροδίτης στην αρχαία Αμαθούντα έκαναν την εμφάνιση τους σε όλη την Κύπρο.

Αυτή η πολιτισμική ακμή ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με τη ναυτική και εμπορική φύση του νησιού, που οφειλόταν στη σημαντική γεωγραφική του θέση. Σύμβολο αυτής της θαλάσσιας κληρονομιάς είναι το Καράβι της Κερύνειας, το αρχαιότερο πλοίο που ανασύρθηκε από τον βυθό παγκοσμίως. Το εμπορικό του σκαρί, που ναυάγησε περισσότερα από 2000 χρόνια πριν, φορτωμένο με αμφορείς, μυλόπετρες και αμύγδαλα, αποτελεί μια παγωμένη στιγμή στο χρόνο.

Ωστόσο, η ίδια η στρατηγική γεωγραφική θέση που τροφοδοτούσε το εμπόριο, αποτέλεσε ταυτόχρονα διαρκή στόχο για επίδοξους κατακτητές, οδηγώντας στη δημιουργία πολλαπλών οχυρωματικών έργων. Στην οροσειρά του Πενταδαχτύλου, το Κάστρο της Καντάρας, το ανατολικότερο των βυζαντινών φυλακίων, αφηγείται θρύλους για τη Ρήγαινα και αγώνες για την προστασία του νησιού, ενώ δυτικά, το Μεσαιωνικό Κάστρο της Πάφου, κτισμένο από τους Λουζινιανούς τον 13ο αιώνα, αντιστέκεται στο χρόνο, ως σύμβολο του γραφικού λιμανιού της.

Παράλληλα με τα οχυρά, αναπτύχθηκε ένα άλλο, πνευματικό οχύρωμα: η χριστιανική πίστη. Στην οροσειρά του Τροόδους, η Ιερά Μονή του Κύκκου, που κτίστηκε με βυζαντινή μεγαλοπρέπεια, φιλοξενεί την ιερή εικόνα της Παναγίας από τον Απόστολο Λουκά. Στη Λάρνακα, η επιβλητική εκκλησία του Αγίου Λαζάρου ορθώνεται πάνω από τον τάφο του Τετραήμερου φίλου του Χριστού, ενώ στη χερσόνησο της Καρπασίας, το Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα μας οδηγεί πίσω στον 1ο αιώνα μ.Χ, όταν ο Πρωτόκλητος μαθητής του Χριστού φέρεται να δημιούργησε εκεί την πηγή του Αγιάσματος. Στην Αμμόχωστο, ο γοτθικός Καθεδρικός του Αγίου Νικολάου, όπου στέφονταν οι Φράγκοι βασιλείς, υπενθυμίζει τη σύνδεση της πίστης με την πολιτική κυριαρχία.

Η πολιτική αυτή κυριαρχία κορυφώνεται στη διχασμένη πρωτεύουσα Λευκωσία, στο κέντρο του χάρτη και της μνήμης, όπου εντός των Ενετικών τειχών ορθώνεται το Μνημείο της Ελευθερίας. Φιλοτεχνημένο ως σύμβολο του αγώνα κατά της βρετανικής αποικιοκρατίας, η τραγωδία του 1974 άφησε τα σημάδια της στους ορειχάλκινους αγωνιστές, μετατρέποντάς το σε διαχρονικό μάρτυρα της διχόνοιας και σε άρρηκτο σύμβολο της αδιάκοπης επιδίωξης του ύψιστου αγαθού: της Ελευθερίας.